Turismo

DESCÚBRENOS

NOSA HISTORIA

DESCARGAS

ACTUALIDADE

Puro romanticismo

Donde el agua se convierte en arte y el arte es leyenda

Mondariz-Balneario, una pequeña Villa, con una fuerte personalidad, equipada con una gran infraestructura y magníficos servicios. Estimulará todos tus sentidos, olvidarás las masificaciones, el estrés y la contaminación. Podrás disfrutar de su magnífico campo de golf, de deportes como la hípica o el tenis y de preciosas sendas en espacios naturales protegidos. Déjate embriagar por su amplia gastronomía y disfruta de su naturaleza, de su arte y de su larga historia ligada al agua. Con uno de los balnearios más galardonados del continente europeo, que atrajo a nombres tan ilustres como Roquefeler III, Emilia Pardo Bazán, Emilio Castelar, Isaac Peral y otros muchos, enamorados de todas sus ventajas.

Hoy, esta preciosa villa, es un lugar tranquilo donde no pasa el tiempo, sus edificios tienen personalidad y son reflejo de su gran historia. Un lugar de tertulias sosegadas y regatos cantarines, donde el tiempo no pasa, el agua se convierte en arte y el arte es leyenda.

Turismo-Presentacion

Descúbrenos

Que visitar

O Gran Hotel xurdiu da necesidade de satisfacer a enorme demanda de hospedaxe a finais da década dos anos 80 do século XIX. Nestas datas os irmáns Peinador xa construíran unha casa de baños. No 1893 colócase a primeira pedra do hotel. Este edificio foi deseñado por Xenaro de la Fonte e a súa construción non se remata ata o ano 1898. O edificio dividíase en tres corpos con disposición en E, destacando no seu interior unha grandiosa escaleira tipo imperial. Estaba decorado con sedas da casa Liberty e lúas de Pereantón de Madrid.

O manancial da Gándara. Foi redescuberto no 1872 por Sabino Enrique Peinador. Esta fonte sufriu varias reformas para o seu acondicionamento. Para darlle unha aparencia acorde co luxoso aspecto do Gran Hotel realizouse unha remodelación no espazo da fonte. Este proxecto encargóuselle a os Sres. Palacios e Otamendi no que destacaban dúas partes claramente diferenciadas; unha destinada á fábrica de embotellado e outra para tomar as augas. A Fonte da Gándara será o símbolo do balneario desde aquela, converténdose nun lugar de culto á saúde.

A Varanda. Foi realizada por Antonio Palacios e concluíse no 1915. Este edificio forma parte actualmente do Balneario de Mondariz.

O Sanatorio. Iniciáronse as obras no 1909 e nunca se remataron. A idea de D.Sabino Enrique era construír un edificio que servise para cubrir as necesidades sanitarias dos visitantes a través da auga, dotándoo de sistemas de hidroterapia. Os deseños foron realizados por Antonio Palacios. Actualmente este edificio pertence ao Balneario de Mondariz.

Na parte traseira do Gran Hotel atopámonos uns xardíns de estilo francés onde poderemos gozar dun agradable paseo e visitar un precioso invernadoiro recentemente restaurado. No bosque atópase a capela do balneario na honra da Virxe do Carme, patroa das augas. A beira da capela poderemos observar restos románicos de templos procedentes da comarca

Invernadoiro do Gran Hotel: Coñecido como «estufa de multiplicación». Os xardíns e o invernadoiro son un símbolo de luxo e elegancia desde tempos do II Imperio francés. Aparece por primeira vez nos planos de 1900, mais non é ata 1920 cando a «estufa de multiplicación» é substituída por un invernadoiro, unha construción de ferro e granito situada á beira do regato de Valdecide, de planta rectangular duns 120 m2.

  • Fonte de Troncoso. Foi redescuberta por D. Domingo Blanco Lage en 1862. O párroco mandou realizar obras de acondicionamento do manancial. Posteriormente, mantense un largo litixio entre la familia Peinador e o Concello de Mondariz pola propiedade e a explotación da Fonte de Troncoso. Rematando a resolución do conflito a favor dos Peinador, será nese momento cando se realizan reformas na fonte.

Área recreativa de San Pedro. Bañado polo río Xabriña atoparemos este fermoso e tranquilo espazo natural onde se atopa o alcumado coma “Dolmen das Tres Cruces”, lugar de rezo na peregrinación ao Santuario da Franqueira.

Capela de San Pedro. Datada no S.XIII sufriu múltiples reformas no S.XIX.

Nosa historia

Preto da nosa vila na veciña Parroquia de Pías atópase o poboado castrexo de Troña. Restos arqueolóxicos atopados neste lugar constátannos a presenza dos castrexos e romanos moi preto da nosa vila. Na actualidade, non temos probas nin reseñas de que estas civilizacións usaran as augas mineiro medicinal do noso termo municipal.

Na época medieval é probable que as augas minerais da Fonte da Gándara foran empregadas polos veciños e moradores do Castelo de Sobroso dada a proximidade do mesmo. Conta a tradición que en 1282 na Capela de San Pedro, que se sitúa neste municipio, tivo lugar o casamento do rei Don Dinís de Portugal coa infanta Isabel de Aragón, filla de Pedro III e que máis tarde sería coñecida como Isabel de Portugal.

Os primeiros documentos escritos sobre as augas medicinais do noso concello son realizados Gómez de Bedoya e Pascual Madoz no 1772 e 1855 respectivamente.

O redescubrimento do manancial de Troncoso atribúeselle ao párroco Domingo Blanco Laxe. Con posterioridade o licenciado en medicina D. Sabino Enrique, acompañado dun hidrólogo, redescubre un manancial situado no Chan da Gándara no val de San Pedro. No ano 1873 as augas minerais de Mondariz son declaradas públicas polo Estado a iniciativa dos irmáns Peinador Vela. Neste intre comezará unha apisóante historia que será o inicio dunha das vilas termais más recoñecidas de Europa.

O 30 de novembro de 1924 nace o Concello de Mondariz Balneario e desde o 17 de abril de 1925 ostenta o título de “Muy Hospitalaria Villa”.

Mondariz Balneario a través do tempo

Sabemos, a través dos restos arqueolóxicos, que o emprazamento ocupado agora polo noso municipio estivo habitado xa dende a prehistoria,o que constata a existencia dun castro no “Coto de Cidade”, así como na época romana ,xa que na veciña parroquia de Pías atopáronse restos de ánforas romanas, diversas pezas cerámicas e moedas de bronce que confirman a ocupación.

Sen embargo,o achádego romano de maior magnitude e que é a mellor proba de que Mondariz Balneario foi romanizado, son restos dunha calzada romana cerca da que se alza, sobre o río Tea, a ponte da Cernadela, tamén de orixe romana.

Para moitos historiadores, a calzada podería ter formado parte dun dos tres ramais nos que se dividía a cuarta vía militar de Braga a Astorga, pois no “Itinerario” descrito por Antonino Pío, o camiño ía dende “Tude” (Tui) a “Aquae Calidade” (actual Caldas de Reis), pasando polas localidades de O Porriño, “Búrbida” e Arcade entre outras.

“Búrbida” era unha mansión que no “Itinerario” romano aparecía a unha distanciado paso de Tui de dezaseis millas romanas, o que a sitúa nun lugar cercano á ponte de Cernadela.

Pero non só é este feito, a descrición da distancia respecto de Tui da localización da mansión, o que levou a multitude de historiadores a crer que “Búrbida” tiña o seu emprazamento entre os municipios de Mondariz Balneario e Mondariz, xa que un estudio etimolóxico do substantivo “Búrbida” parece confirma-lo feito.

Así,o nome“Búrbida” posúe analoxías con palabras como“borbollón” e “burbulla”, que derivan do latín “bullare” (burbujear) y “bulla” (burbuja) e que cruzadas no s.XVII coa palabra “fervor” derivaron en “borbor”, término que deu lugar ós actuais “borbotón” e “burbulla”.

Por elo, pénsase que “Búrbida” facía referencia á explosión de burbullas que provocaba o desprendemento do gas carbónico libre na auga, como ocorre en Troncoso, na marxe do río Tea, fenómeno cuxa observación puido provoca-la posterior denominación da mansión. Séculos máis tarde, concretamente no s. VII d.C, o anónimo de Rávena o “Ravenate” denominou a esta mansión “Bonisana”, nome que podería facer referencia ó bo emprazamento tanto a nivel climatolóxico coma topográfico da zona e as súas saudables augas, o que sumado ós restos romanos anteriormente mencionados converte en máis que probable o emprazamento da “Búrbida”.

Por último, dicir que tralos romanos, esta localidade non sufriu reasentamentos con pobos musulmáns, que ocupaban parte do territorio peninsular, senón todo o contrario, xa que aumentou os seus habitantes con aqueles que abandonaron os seus pobos por caeren baixo dominio árabe, chegando a contar, segundo o recollido no censo do Bispado de Tui, con 160 “veciños”, o que equivale a 800 habitantes.

Na época medieval, é probable que as augas minerais da fonte de Gándara foran empregadas polos veciños moradores do castelo de Sobroso, dada a proximidade do mesmo. Conta a tradición que, no 1282 e na capela de San Pedro que se atopa neste municipio, tivo lugar o enlace do rei Don Dinís de Portugal coa infanta Isabel de Aragón, filla de Pedro III e que máis tarde sería coñecida como Isabel de Portugal. Tamén di que a xa raíña voltou numerosas veces á parroquia de Troncoso, que co tempo deu lugar a Mondariz Balneario, probablemente para toma-las augas.

No Antigo Réxime, os actuais territorios de Mondariz-Balneario pertencían á provincia de Tui, unha das sete do Reino de Galicia, que trala constitución promulgada polas Cortes de Cádiz do 1812 pasou a denominarse provincia única de Galicia Anos despois, concretamente o 27 de xaneiro do 1822, Galicia foi dividida en dúas provincias, polo que os territorios quedaban adscritos á nova provincia de Vigo.

Así, a historia de Mondariz Balneario está intimamente ligada a D. Sabino Enrique Peinador Vela, quen fixo do xa mencionado Barrio de Troncoso o coñecido balneario, gracias ó cal se debe a aparición do municipio onde nos atopamos, o máis reducido en extensión ( 2,4 Km2. ) de todo o territorio nacional, pois foi el o redescubridor da fonte da Gándara e promotor inmellorable dos beneficios das súas augas.

Na actualidade, o Concello de Mondariz-Balneario, que dende o 17 de abril do 1925 ostenta o título de “Moi Hospitalaria Vila”, concedido por Alfonso XIII e o Xeneral Primo de Rivera en agradecemento ó bo trato que os veciños lles dispensaban nas súas asiduas visitas ó Gran Hotel, está integrado na provincia de Pontevedra e na comarca do Condado.

Descargas

Novas turismo